Mankala to nazwa, która bardzo wielu osobom z cała pewnością nic nie powie. Nie mniej jednak wielbicielom gier planszowych interesujących się ich historią powie bardzo dużo. Tym właśnie mianem określa się bowiem rodzinę gier, których charakter z powodzeniem nazwać można liczbowym. Mankala to nazwa odnosząca się obecnie do przeszło dwustu rozmaitych gier. Poszczególne warianty są nazywane w różny sposób – w zależności od tego, gdzie konkretnie się w nie gra, to znaczy w jakim kraju. Ojczyzną tych gier jest kontynent afrykański – być może to z tego właśnie powodu są one tak mało znane w naszym kraju. W Afryce natomiast są one niesamowicie popularne – co więcej, uchodzą za typowo afrykańskie. Wszystko dlatego, że w tym rejonie świata znane były już one od bardzo dawnych czasów – a mianowicie od epoki neolitu. Przez bardzo wiele plemion afrykańskich te gry traktowane są po dzisiejszy dzień jako rzeczy święte. Jak nietrudno się zatem domyślić, są to jedne z najstarszych na całym świecie gier planszowych. Zaznaczyć jednakże koniecznie w tym miejscu trzeba, iż wygląd planszy zasadniczo odbiega od tego, co tradycyjnie poprzez te słowo rozumiemy. Na planszę składają się bowiem tak zwane domy określane także mianem dołków. Jest ich dwanaście. Ułożone są one w dwa rzędy – każdy zatem liczy sobie po sześć kolumn. Przy bokach krótszych znajdują się większe aniżeli pozostałe domy – udziału w grze one biorą. Służą jedynie do tego, aby przechowywać w nich te pionki, które pozostały zbite. Osoba, która zaczyna rozgrywkę zostaje wyznaczona za pośrednictwem losowania. Wśród wielu plemion w Afryce do dzisiaj praktykowane jest bardzo poważne podejście do tej gry. Dla przykładu wykonanie i przygotowanie samej planszy – a robi się ją z drewna – zajmuje nierzadko wiele tygodni. Zakupienie takiego egzemplarza wykonanego właśnie z drewna to w dzisiejszych czasach rzadkość – trzeba w związku z tym zapłacić za niego mnóstwo pieniędzy. Ze względów czysto praktycznych (czytaj: ekonomicznych) do produkcji na przemysłową skalę trafiły plansze z plastiku. Na kontynencie europejskim także powstało wiele wariantów tej gry. Za przykład może tutaj swobodnie posłużyć kalaha – jej autorem był niejaki William Julius Champion. Kalaha także doczekała się bardzo wielu rozmaitych odmian – ale tak na dobrą sprawę dotyczy to znakomitej większości gier planszowych, a tychże akurat na świecie nie brakuje. Trudno się w zasadzie temu dziwić, albowiem jest to znakomita propozycja na spędzanie wolnego czasu.